Het bekendste gebouw van Groningen is zonder twijfel de Martinitoren. Als je deze al eens beklommen hebt dan weet je misschien ook al wel iets over de geschiedenis van d’ Olle Grieze, zoals Groningers de toren liefkozend noemen.
De toren die op dit moment boven alle andere gebouwen in de stad uittorent is de derde toren. De eerste was een houten toren van ongeveer 30 meter hoog die werd gebouwd in de 13e eeuw. In 1408 betekende een blikseminslag het einde.
De bijbehorende Martinikerk wordt vanaf 1430 uitgebreid en van 1452 wordt er gebouwd aan een nieuwe toren. Deze wordt 45 meter hoog en is deels van hout en deels van steen. De tweede toren wordt deels inpandig gebouwd. Gevolg is dat na een grote brand door opnieuw een blikseminslag in 1465 niet alleen de toren maar ook de aanbouwen in 1468 instortten.
Daarna werden er plannen gemaakt voor weer een nieuwe toren. Deze werd gebouwd van Bentheimer zandsteen met een houten bovenbouw en spits. Onduidelijk is wanner de bouw precies werd afgerond maar algemeen wordt aan genomen dat de toren in 1554 klaar was. Ook over de hoogte van de toren was veel discussie. Zo wordt er gesproken over een hoogte van 127 meter maar is dat volgens bouwhistorisch onderzoek onmogelijk. Waarschijnlijk was de toren rond de 100 meter hoog.
In 1577 stortte de Martinitoren gedeeltelijk in als gevolg van een, laten we zeggen onhandig gevierd, feestje. De blijdschap over het vertrek van de Spaanse en Waalse troepen dat jaar was zo groot dat er brandende pektonnen op de derde trans (omgang rond een toren) ontstoken. Er bleef een toren(tje) van 69 meter over.
Het duurde door de onrustige situatie in het land tot 1627 voor de toren kon worden hersteld. De nieuwe toren kreeg een hoogte van 96,8 meter.
Het was niet de laatste keer dat de toren beschadigd raakte door natuurgeweld of oorlog.
Opvallend is wel dat d’ Olle Grieze de Tweede Wereld oorlog redelijk ongeschonden door kwam. Zowel de oostzijde als de noordzijde van de Grote markt werden volledig verwoest. De Martinitioren die precies in de noordwest hoek van de Grote Markt staat bleef fier overeind. Dat is te danken aan de opzichter van dat moment. Hij overtuigde de Duitsers, die al vanaf het begin van de oorlog een luisterpost hadden in de toren, ervan deze niet op te blazen zoals ze van plan waren.
Er is nog veel meer te leren over deze prachtige toren. Als je in Groningen bent raad ik je dan ook zeker aan de klim te maken.
